De werking van Hyperbare zuurstof

HyperBaric Oxygen Therapy (HBO of HBOT) werkt volgens het principe van herhaaldelijk hypersatureren  van hypoxische weefsels met zuurstof waardoor het onder meer een release van groeifactoren in het weefsel bewerkstelligt. Daarnaast mobiliseert de therapie stamcellen uit het beenmerg en potentieert het de leukocyten.

Zuurstof in het bloed

Zuurstof is een gas dat onder normale omstandigheden relatief slecht oplost in water, dus ook in bloedplasma. Het transport van het zuurstof geschiedt dan ook door het in de rode bloedcel aanwezige hemoglobine. Dit is normaliter echter al voor 97-98% verzadigd. Verhoging van de zuurstofconcentratie in de inandemingslucht van 20,8 tot 100 % biedt onder normale omstandigheden dan ook weinig soelaas: immers, we krijgen er maar zo'n 3 % bij. Wel zal er meer zuurstof in het plasma oplossen.

Wet van Henry

Bij het verhogen van de druk van de zuurstof (2,5x) en het ademen van 100% zuurstof (5x hogere concentratie dan normaal), zal volgens de Wet van Henry evenredig meer zuurstof in het bloedplasma oplossen, dus naast de zuurstof die al gebonden aan het hemoglobine in het plasma zit. Hierdoor wordt de zuurstofspanning in het plasma meer dan 12-voudig verhoogd:

wet_van_henry.jpg

 

Diffusie

Wanneer de plasmazuurstofspanning met een factor 12 stijgt, neemt de diffusie van zuurstof uit de bloedvaten ook flink toe en het zuurstof komt verder het weefsel in.

diffusiemdel.jpg

Neo-angiogenese

Hyperbare zuurstoftoediening werkt dus uitstekend in gebieden waar een tekort is aan bloedvaatjes (capillaire haarvaten) zoals in bestraald weefsel en in weefsel dat is aangedaan door diabetische micro-angiopathie. De hyperbare zuurstofbehandeling geeft het weefsel de stimulans om groeifactoren in het weefsel vrij te laten komen. Deze groeifactoren op hun beurt zorgen, tezamen met een verhoogde mobilisatie van stamcellen uit het beenmerg, tot een proces wat neo-angiogenese genoemd wordt. Zie onderaan deze pagina voor een weergave. 

Voor het op gang brengen van neo-angiogenese zijn circa 20 sessies met hyperbare zuurstof nodig. De verbeterde doorbloeding is één van de blijvende effecten van de hyperbare zuurstoftherapie.

Bij het hieronder afgebeelde:

Het start met een intact bloedvat:

neo1.jpg

Als daar een belemmering (stenose, verdikking basaalmembraan, of gewoon verdwijnen, oblitereren, van het vat), onstaat, zoals kan gebeuren bij bestraling of diabetes, gaat het weefsel distaal van deze belemmering door hypoxie te gronde:

neo2.jpg

De situatie gedurende hyperbare zuurstofbehandeling. Door hypersaturatie van het bloedplasma diffundeert zuurstof vrijwel onafhankelijk van de aanvoerende bloedvaten het weefsel in:

neo3.jpg

Herhaalt deze behandeling zich, dan zien we uitgroei van nieuwe kleine haarvaatjes in het vaatarme gebied:

neo4.jpg

Dit laatste is een blijvend resultaat van hyperbare zuurstoftherapie.

Andere effecten

Daarnaast heeft hyperbare zuurstoftherapie zoals gezegd, effect op de mobilisatie van stamcellen naar het perifere bloed, het modereren van ontstekingsreacties, potentiëren van bepaalde typen antibiotica. Klinisch wordt ook een vermindering van oedeem gezien en een verbetering van de wondgenezing. Met metingen is vaak een verbetering van de zuurstofspanning in het onderhuidse weefsel waar te nemen. Over de metingen, waaronder de zogenaamde transcutane zuurstofmetingen (TCOM) , leest u meer op deze pagina.>>

Laatste wijziging: 4 februari 2016